Ars Ambian. rec. G 3, 13 - 4, 8
313Item femininum nomen in ‘-ium’ ita declinatur in
475secunda declinatione: nominatiuo singulari, ‘haec Gligerium’;
genetiuo, ‘huius Gligerii’; datiuo, ‘huic Gligerio’; accusatiuo, ‘hanc
Gligerium’; uocatiuo, ‘o Gligerium’; ablatiuo, ‘ab hac Gligerio’; et non
habet pluralem numerum quia proprium est. Et ita declinantur
‘Suffronium, Fronisium, Dortium’.
480
14480Sunt alia nomina in ista declinatione masculini generis
in singulari et neutri generis in plurali numero, ut ‘hic Tartarus,
hic iocus’ et in plurali numero, ‘haec Tartara, haec ioca’.
Est aliut nomen neutri generis in singulare et feminini
generis| in plurali, ut ‘hoc ballenium’, et in plurali ‘h[e]ae balleniae’;
485et ‘hoc caepum’, et in pluralis ‘h[e]ae caepae’.
Sunt alia nomina in ista declinatione non habentia nisi
pluralem numerum tantum, ut ‘arma, castra’.
Est aliut nomen non habens nisi ablatiuum singularem
tantum, ut ‘tabo’; et si alia nomina inuenies lege.
490
41Incipit tertia declinatio
∆.Quomodo intelleguntur nomina tertiae declinationis
in ultimis sillabis? M. Ita intelleguntur: nominatiuus huius
declinationis multas formas habet in singulari numero atque
495aliquando breuis, aliquando longus. Omnia latina nomina
quae in tercia declinatione declinantur, aut in ‘‑e’, ut ‘rete’,
aut in ‘‑o’, ut ‘uirgo’, aut in ‘‑el’ ut ‘mel’, aut in ‘‑il’, ut ‘uigil’, aut
in ‘‑ul’, ut ‘consul’, aut in ‘‑en’, ut ‘carmen’, aut in ‘‑or’, ut ‘doctor’,
aut in ‘‑ut’, ut ‘caput’, terminantur. Nominatiuuus et uocatiuus
500breues sunt, quia semper in tertia declinatione similes sunt.
Quae uero nomina terminantur aut in ‘‑as’, ut ‘facultas’, aut in
‘‑on’, ut ‘Memmon’, aut in ‘‑c’, ut ‘allec’, aut in duas consonantes,
ut ‘mons, glans, dens, mercs, urbs’, aut in ‘‑x’ duplicem, ut ‘rex’,
aut monosillaba in ‘‑ol’, ut ‘sol’, aut in ‘‑al’, ut ‘sal’, aut in ‘‑ur’, ut
505‘fur’, aut in ‘-ar’, ut ‘far’, aut in ‘‑es’,| ut ‘pes’, aut in ‘‑is’, ut ‘glis uis’, aut
in ‘‑er’ ut ‘uer’, aut in ‘‑us’, ut ‘pus’, aut in ‘‑os’, ut ‘ros’, aut in ‘‑ors’,
ut ‘sors’, aut in ‘‑or’, ut ‘cor’, nominatiuo et uocatiuo longi sunt.
Dissillaba in ‘‑er’, ut ‘pater, frater’, aut in ‘‑ar’, ut ‘Cesar’, et omnia
neutra in ‘‑a’, ut ‘dogma, anathema’, aut in ‘‑ur’, ut ‘femur’, aut in
510‘‑is’, ut ‘omnis’, nominatiuo et uocatiuo breues sunt. Genetiuus
singularis tertiae declinationis in ‘‑is’ exit semper et breuis
est. Datiuus in ‘‑i’ longus est semper. Accusatiuus in ‘‑em’ aut
in ‘‑im’ breuis est. Vocatiuus regulam nominatiui sequitur,
ut diximus, in longitudine et in breuitate. Ablatiuus in ‘‑e’
515breuis est, excepto ‘fame’; quando uero in ‘‑i’, longus est, ut ‘ab
hac naui’. Nominatiuus et uocatiuus et accusatiuus plurales
in masculino et feminino genere in ‘‑es’ terminantur et longi
sunt; in neutro uero in ‘‑a’ exeunt et breues sunt. Genetiuus et
datiuus et ablatiuus plurales in tertia declinatione breues sunt;
520et in ‘‑bus’ terminantur datiuus et ablatiuus; genetiuus pluralis
‘‑i‑’ ante ‘-um’ habet, ut ‘nauium’; aliquando non habet, ut ‘regum’.
Masculina et neutra que in ‘‑us’ terminantur in tertia
declinatione breuia sunt, ut ‘lepus’; neutra, ut ‘tempus, nemus’ et
reliqua. Feminina uero aliquando producuntur in nominatiuo
525et in uocatiuo, ut ‘uirtus, iuuentus, senectus’. Omnia nomina|
communia trium generum in ‘‑ix’, ut ‘felix’, in ‘‑ens’ ut [ut]
‘uechimens’, in ‘‑ans’, ut ‘constans’, in ‘‑ox’, ut ‘atrox’, aut in ‘‑ax’, ut ‘rapax’,
in ‘‑i’ mittunt ablatiuum et ‘‑i‑’ ante ‘‑um’ habent in genetiuo
plurali; sed quando propria sunt in ‘‑e’ mittunt ablatiuum, ut a
530‘Felice, Vechimente’ et reliqua. Omnia nomina que habent nominatiuum
similem genetiuo, ut haec ‘nauis, omnis, ignis, turris,
ratis’, in ‘‑i’ mittunt ablatiuum singularem, licet raro in ‘‑e’; et quae
habent accusatiuum singularem in ‘‑im’, ut ‘puppis puppim, sitis’
sitim, securis securim, febris febrim, coruis coruim, beluis beluim’. Et
535nomina neutra adiecta in ‘‑e’, ut ‘hoc uitale, hostile’, in ‘‑i’ mittunt
ablatiuum singularem. Fortia enim nomina in ‘‑e’, ut ‘hoc mare’,
ut ‘hoc rete’, aliquando in ‘‑i’, aliquando in ‘‑e’ mittunt ablatiuum
singularem. Quae duabus crescunt syllabis ablatiuum in ‘‑i’
mittunt, ut ‘hic suppellex, huius suppellectilis, ab hoc suppellectili’; ita
540‘preceps, anceps’.
2540∆. Quot litteras finales et quot terminationes habet
tertia declinatio in nomine? M. IIII uocales finales habet, id
est ‘‑a’,‘‑e’,‘‑i’,‘‑o’:‘‑a’, ut ‘dogma’; ‘‑e’, ut ‘sedile’; ‘‑i’, ut ‘frugi’; ‘‑o’, ut ‘Cato’;
et V semiuocales habet, id est ‘‑n’, ‘‑l’, ‘‑r’, ‘‑s’, ‘‑x’: ‘‑n’, ut ‘flumen’; ‘‑l’,
ut ‘uigil’; ‘‑r’, ut ‘pater’; ‘‑s’, ut ‘pes’; ‘‑x’, ut ‘felix’; et du|as mutas habet,
545id est ‘‑c’ et ‘‑t’: ‘‑c’, ut ‘lac’; ‘‑t’, ut ‘caput’. L et unam terminationes
habet, id est ‘‑a’, ‘‑al’, ‘‑an’, ‘‑ar’, ‘‑as’, ‘‑ax’, ‘‑ac’, ‘‑ans’, ‘‑ars’, ‘‑arcs’, ‘‑abs’,
‘‑e’, ‘‑el’, ‘‑en’, ‘‑er’, ‘‑es’, ‘‑ex’, ‘‑ec’, ‘‑et’, ‘‑ens’, ‘‑ers’, ‘‑ebs’, ‘‑eps’, ‘‑ems’,
‘‑ercs’, ‘‑i’, ‘‑il’, ‘‑in’, ‘‑ir’, ‘‑is’, ‘‑ix’, ‘‑it’, ‘‑irs’, ‘‑ips’, ‘‑o’, ‘‑ol’, ‘‑on’, ‘‑or’, ‘‑os’,
‘‑ox’, ‘‑ons’, ‘‑ors’, ‘‑ops’, ‘‑ul’, ‘‑ur’, ‘‑us’, ‘‑ux’, ‘‑ut’, ‘‑urbs’, ‘‑ubs’, ‘‑uns’.
550
3550∆. Quot genera inueniuntur in ‘‑a’ in tercia declinatione?
M. Dua genera inueniuntur, id est femininum, ut ‘haec ebdomada
huius ebdomadis’, et neutrum, ‘hoc dogma huius dogmatis, hoc
emblima, hoc ceriuma, hoc teriuma, hoc toriuma’ et reliqua.
∆. Quot genera inueniuntur in ‘-al’ ‹uel in ‘-an’› in tertia
555declinatione. M. Dua genera, id est masculinum, ut ‘hic Hannibal’,
‘hic Titan, hic Alcman’, et neutrum, ‘hoc animal, hoc crismal’.
∆. Quot genera inueniuntur in ‘‑ar’ in tercia declinatione in
nomina? M. IIII genera inueniuntur; masculinum, ‘ut hoc Cesar’,
femininum, ut ‘haec far’, neutrum, ut ‘hoc exemplar’, ‹...›
560∆. Quot genera inueniuntur in ‘‑as’ in tertia declinatione?
M. IIII, id est, masculinum, ut ‘hic mas’, femininum, ut ‘haec
voluntas’, neutrum, ut ‘hoc uas’, commune trium generum, ut ‘hic’
et ‘haec’ et ‘hoc obtimas’.
∆. Quot genera inueniuntur in ‘‑ax’ in tertia declinatione?
565M. IIIa genera, id est masculinum, ut ‘hic Aiax’, femininum, ut
‘haec pax’, commune trium generum, ut ‘hic’ et ‘haec’ et ‘hoc rapax,
locax, capax’.|
∆. Quot genera inueniuntur in ‘‑ac’ in tertia declinatione?
M. Unum genus, id est neutrum, ut ‘hoc lac’.
570∆. Quot genera inueniuntur in ‘‑ans’ in tertia declinatione?
M. Trea genera, id est masculinum, ut ‘hic gigans’, femininum, ut
‘haec glans’, commune trium generum, ut ‘hic’ et ‘haec’ et ‘hoc amans’.
∆. Quot genera inueniuntur in ‘‑ars’ in tertia declinatione?
M. II genera inueniuntur, masculinum, ut ‘hic Mars’, femininum,
575ut ‘haec pars’.
∆. Quot genera inueniuntur in ‘‑arcs’? M. Unum, id est
femininum, ut ‘haec ar‹c›s huius arcis’.
∆. Quot genera inueniuntur in ‘‑abs’? M. Unum, id est
femininum, ut ‘haec trabs huius trapis’.
580∆. Quot genera inueniuntur in ‘‑ancs’? M. Unum, id est
femininum, ut ‘haec lancs huius lancis’.
∆. Quot genera inueniuntur in ‘‑e’ in tertia declinatione?
M. Unum genus, id est neutrum, ut ‘hoc sedile, hoc mirabile’.
∆. Quot genera inueniuntur in ‘‑el’? M. Trea genera, id est
585masculinum, ut ‘hic Daniel huius Danielis’, femininum, ut ‘haec
Rachiel huius Rachielis’, neutrum, ut ‘hoc mel huius mellis’.
∆. Quot genera inueniuntur in ‘‑en’ in tertia declinatione?
M. IIa genera, id est masculinum, ut ‘hic penten’, neutrum, ut ‘hoc
flumen, hoc nomen, hoc pronomen’ et reliqua.
590∆. Quot genera inueniuntur in ‘‑er’ in IIIa declinatione?
‹M.› IIII genera, id est masculinum, ut ‘hic pater’, femininum,
ut ‘haec mater’, neutrum, ut ‘hoc cadauer’, commune duorum
generum, ut ‘hic’ et ‘haec pauper’.|
∆. Quot genera inueniuntur in ‘‑es’? M. IIII genera, id est
595masculinum, ut ‘hic miles’, femininum, ut ‘haec seges’, neutrum, ut
‘hoc aes’, commune trium generum, ut ‘hic’ et ‘haec’ et ‘hoc t‹e›res’.
∆. Quot genera inueniuntur in ‘‑ex’? M. III, id est masculinum,
ut ‘hic iudex’, femininum, ut ‘haec lex’, commune trium
generum, ut ‘hic’ et ‘haec’ et ‘hoc duplex’.
600∆.Quot genera inueniuntur in‘‑ec’? M. Unum, id est neutrum,
ut ‘hoc adlec’.
∆. Quot genera inueniuntur in ‘‑et’? M. Unum neutrum ut
‘hoc Nepet’.
∆. Quot genera inueniuntur in ‘‑ens’? M. IIIa genera, id est
605masculinum, ut ‘hic dens’, femininum, ut ‘haec mens’, commune
trium generum, ut ‘hic’ et ‘haec’ et ‘hoc uechimens’.
∆. Quot genera inueniuntur in ‘‑ers’? M. Unum, id est
commune trium generum, ut ‘hic’ et ‘haec’ et ‘hoc solers’.
∆. Quot genera inueniuntur in ‘‑eps’? M. IIIa genera, id
610est masculinum, ut ‘hic adeps’, commune duorum generum,
‘hic’ et ‘haec princeps’, commune trium generum ut ‘hic’ et ‘haec’ et
‘hoc manceps’.
∆. Quot genera inueniuntur in ‘‑ebs’? M. IIa genera, id est
masculinum, ut ‘hic caeleps’, femininum, ut ‘haec plebs’.
615∆. Quot genera inueniuntur in ‘‑ercs’? M. Unum, id est
femininum, ut ‘haec mercs’.
∆. Quot genera inueniuntur in ‘‑ems’? M. Unum, id est
femininum, ut ‘haec hiemps’.
∆. Quot genera inueniuntur in ‘‑i’ in tertia declinatione?
620M. II, id est neutrum, ut ‘hoc gummi, hoc sinapi’, quae abtota
sunt – genetiuus ‘huius gummis, huius sinapis’ – , commune|
trium generum, ut ‘hic’ et ‘haec’ et ‘hoc frugi’, et ‘nihili’, quamuis
inuenitur in neutro ‘nihilum nihili’.
∆. Quot genera inueniuntur in ‘‑il’? M. IIIa genera, id est
625masculinum, ut ‘hic uigil’, femininum, ut ‘haec Tanchil’, commune
duorum, ut ‘hic’ et ‘haec mugil’.
∆. Quot genera inueniuntur in ‘‑ir’? M. IIa genera, id est
neutrum, ut ‘hoc ir’, quod indeclinabile est, et ‘hoc Gradir’ – id
est nomen ciuitatis – , commune duorum generum, ut ‘hic’ et
630‘haec martyr’.
∆. Quot genera inueniuntur in ‘‑is’? M. Trea genera, id est
masculinum, ut ‘hic panis’, femininum, ut ‘haec mensis’, commune
duorum generum, ut ‘hic’ et ‘haec omnis’.
∆. Quot genera inueniuntur in ‘‑ix’? M. IIIa genera, id est
635masculinum, ut ‘hic calix’, femininum, ut ‘haec pix’, commune
trium generum, ut ‘hic’ et ‘haec’ et ‘hoc felix’; et omnia nomina quae
in ‘-ix’ finiuntur in ‘‑cis’ et in ‘-gis’ mittunt genetiuum singularem,
excepto pauca nomina, ‘nox, nix’.
∆. Quot genera inueniuntur in ‘‑o’? M. IIIIor genera, id est
640masculinum, ut ‘hic Cato’, femininum, ut ‘haec Dido’, commune
duorum generum,ut ‘hic’ et ‘haec uirgo’, commune trium generum,
ut ‘hi’ et ‘hae’ et ‘haec octo’.
∆. Quot genera inueniuntur in ‘‑ol’? M. Unum, id est
masculinum, ut ‘hic sol’.
645∆. Quot genera inueniuntur in ‘‑on’? M. IIa genera, id est
masculinum, ut ‘hic ficon’, femininum, ut ‘haec Babilon’.
∆. Quot genera in ‘‑or’? M. IIIIor| genera, id est masculinum,
ut ‘hic praetor, lector, scriptor’, femininum, ut ‘haec soror, uxor, arbor’,
neutrum, ut ‘hoc cor, ebor, guttor, ‹fulgor›’ item ‘fulgorem’ et ‘fulgora’
650uidetur facere, commune duorum generum, ut ‘hic’ et ‘haec
melior, terribulior, mirabilior’.
∆. Quot genera inueniuntur in ‘‑os’? M. IIII genera, id est
masculinum, ut ‘hic [c]ros’, femininum, ut ‘haec dos’, neutrum, ut
‘hoc os’, commune duorum generum, ut ‘hic’ et ‘haec sacerdos’.
655∆. Quot genera inueniuntur in ‘‑ox’? M. IIIa genera, id est
masculinum, ut ‘hic Allabrox, hic esox’, femininum, ut ‘haec uox, haec
nox’, commune trium generum, ut ‘hic’ et ‘haec’ et ‘hoc atrox, uelox’.
∆. Quot genera inueniuntur in ‘‑ons’? M. III genera, id est
masculinum, ut ‘hic mons’, femininum, ut ‘haec frons huius frontis’,
660commune trium generum, ut ‘hic’ et ‘haec’ et ‘hoc insons’.
∆. Quot genera inueniuntur in ‘‑ors’? M. IIa genera, id est
femininum, ut ‘haec mors’, commune trium generum, ut ‘hic’ et
‘haec’ et ‘hoc excors’.
∆. Quot genera in ‘‑obs’? M. Unum genus, id est commune
665trium generum, ut ‘hic’ et ‘haec’ et ‘hoc inops’.
∆. Quot generum in ‘‑ul’? M. IIa genera, masculinum, ut ‘hic
consul, presul’, neutrum, ut ‘hoc Mutul, hoc Suthul’.
∆. Quot genera in ‘‑ur’? M. IIIa genera, id est masculinum,
ut ‘hic fur’, femininum, ut ‘haec turtur’, neutrum, ut ‘hoc femur’.
670∆. Quot genera in ‘‑us’? M. V genera, id est masculinum,
ut ‘hic lepus’ – et dicunt alii quod non inuenitur nomen
masculinum| in ‘‑us’ in tertia declinatione nisi istud nomen
quod dicitur ‘lepus’ – , femininum, ut ‘haec uirtus, haec senectus,
haec iuuentus’, neutrum, ut ‘hoc opus, hoc nemus’, commune trium
675generum, ut ‘hic’ et ‘hec’ et ‘hoc uetus’, ‘ligus’, promiscuum, ut
‘haec mus’.
∆. Quot genera inueniuntur in ‘‑us’? M. Unum genus, id est
neutrum, ut ‘hoc ius huius iuris’.
∆. Quot genera inueniuntur in ‘‑ux’? M. IIIa genera, id
680est masculinum, ut ‘hic dux’, femininum, ut ‘haec lux’, commune
trium generum, ut ‘hic’ et ‘haec’ et ‘hoc atrox’.
∆. Quot genera inueniuntur in ‘‑ut’? M. Unum genus, id est
neutrum, ut ‘caput’.
∆. Quot genera inueniuntur in ‘‑ubs’? M. I, id est femininum,
685ut ‘haec nubs’.
∆. Quot genera in ‘‑uns’? M. I, id est masculinum, ut ‘hic caruns’.
Si quis inuenerit plus de generibus in istas terminationes
praedictas legat et recollegat et dimittat mihi misero quod
audaciter dixi.
4690∆. Quomodo declinatur nomen femininum in ‘‑a’ in
tertia declinatione? M. Ita declinatur: nominatiuo singulari,
‘haec ebdomada’; genetiuo, ‘huius ebdomadis’; datiuo, ‘huic ebdomadi’;
accusatiuo, ‘hanc ebdomadam’; uocatiuo, ‘o ebdomada’; ablatiuo, ‘ab
hac ebdomade’; et pluraliter: nominatiuo, ‘hae ebdomades’; genetiuo,
695‘harum ebdomadum’; datiuo, ‘his ebdomadibus’; accusatiuo, ‘has
ebdomades’; uocatiuo, ‘o ebdomades’; ablatiuo, ‘ab his ebdomadibus’.|
∆. Quomodo declinatur nomen neutrum in ‘‑a’ in tercia
declinatione? M. Ita declinatur: nominatiuo singulari, ‘hoc
dogma’; genetiuo, ‘huius dogmatis’; datiuo, ‘huic dogmati’; accusatiuo,
700‘hoc dogma’; uocatiuo, ‘o dogma’; ablatiuo, ‘ab hoc dogmate’; et
pluraliter: nominatiuo, ‘haec dogmata’; genetiuo, ‘horum dogmatum’;
datiuo, ‘his dogmatibus’; accusatiuo, ‘haec dogmata’; uocatiuo, ‘o
dogmata’; ablatiuo, ‘ab his dogmatibus’. Et ita declinantur ‘scema,
emblima, ceriuma, teriuma, toriuma, caeliuma, baptisma, carisma,
705enigma, paradigma, toregma, onoma, antonoma, rema, epirema’; et
haec omnia nomina nominatiui terminatione et penultima
genetiui corripiunt‹ur›. Et una sillaba in oblicis casibus
crescunt, excepto accusatiuum et uocatiuum singularem.
Nomina ista greca neutra, ut a‹i›t Priscianus, antiquissimi
710secundum primam declinationem sepe protulerunt genere
feminino.
5∆. Quomodo declinatur nomen masculinum in ‘‑al’ in
tertia declinatione? M. Ita declinatur: nominatiuo singulari,
‘hic Hannibal’; genetiuo, ‘huius Hannibalis; huic Hannibali; hunc
715Hannibalem’; uocatiuo, ‘o Hannibal’; ablatiuo, ‘ab hoc Hannibali’; et
non habet pluralem numerum quia proprium est, et cetera.
∆. Quomodo declinatur nomen neutrum in ‘‑al’? M. Ita
declinatur: nominatiuo singulari, ‘hoc animal, huius animalis,
huic animali, hoc animal, o animal, ab hoc animali’;| et pluraliter:
720nominatiuo, ‘haec animalia, horum animalium, his animalibus, haec
animalia, o animalia, ab his animalibus’.
6∆. Quomodo declinatur nomen masculinum in ‘‑ar’?
M. Ita declinatur: nominatiuo singulari, ut ‘hic Cesar’; genetiuo,
‘huius Cesaris, huic Cesari, hunc Cesarem, o Cesar, ab hoc Cesare’; et
725non habet pluralem numerum, quia proprium est.
∆. Quomodo declinatur nomen femininum in ‘‑ar’? M. Ita
declinatur: nominatiuus singularis, ‘haec far, huius farris, huic farri’
et reliqua; et pluraliter: nominatiuo, ‘hae farr[a]es’ et reliqua.
∆. Quomodo declinatur nomen neutrum in ‘‑ar’? M. Ita
730declinatur: nominatiuo singulari, ‘hoc exemplar’; genetiuo, ‘huius
exemplaris’; datiuo, ‘huic exemplari’; accusatiuo, ‘hoc exemplar’;
uocatiuo, ‘o exemplar’; ablatiuo, ‘ab hoc exemplari’; et pluraliter:
nominatiuo, ‘haec exemplaria; horum exemplarium’; datiuo, ‘his
esemplaribus’; accusatiuo, ‘haec exemplaria; o exemplaria; ab his
735exemplaribus’, et cetera.
∆. Quomodo declinatur nomen commune trium generum
in ‘‑ar’? M. Ita declinatur: nominatiuo singulari, ‘hic’ et ‘haec’ et ‘hoc
par’; genetiuo, ‘huius paris’; datiuo, ‘huic pari’; accusatiuo masculino et
feminino genere ‘hunc’ et ‘hanc par‹em›’, et neutro ‘hoc par’; uocatiuo,
740‘o par’; ablatiuo, ‘ab hoc’ et ‘ab hac’ et ‘ab hoc pare’ uel ‘pari’; et pluraliter:
nominatiuo masculino et feminino genere, ‘hi’ et ‘hae pares’, et
neutro ‘haec paria’; genetiuo, ‘horum’ et ‘harum’ et ‘horum parium’;
datiuo, ‘his pari|bus’; accusatiuo masculino et feminino genere, ‘hos’
et ‘has pares’, et neutro ‘haec paria’; uocatiuo masculino et feminino
745genere ‘o pares’, et neutro ‘o paria’; ablatiuo, ‘ab his paribus’.
7∆. Quomodo declinatur nomen masculinum in ‘‑as’?
M. Ita declinatur: nominatiuo singulari, ‘hic mas’; genetiuo, ‘huius
maris’; datiuo, ‘huic mari’ et reliqua; et pluraliter: nominatiuo, ‘hi
mares’ et reliqua.
750∆. Quomodo declinatur nomen femininum in ‘‑as’? M. Ita
declinatur: nominatiuo singulari, ‘haec uoluntas’; et pluraliter:
nominatiuo, ‘hae uoluntates’ et reliqua.
∆. Quomodo declinatur nomen commune trium generum
in ‘‑as’? M. Ita declinatur: nominatiuo singulari, ‘hic’ et ‘haec’
755et ‘hoc obtimas’; genetiuo, ‘huius optimatis’; datiuo, ‘huic optimati’;
accusatiuo masculino et feminino genere ‘hunc’ et ‘hanc obtimatem’,
et neutro ‘hoc optimas’; uocatiuo, ‘o obtimas’; ablatiuo, ‘ab hoc’ et ‘ab
hac’ et ‘‹ab hoc› obtimate’ uel ‘obtimati’; et pluraliter: nominatiuo
masculino et feminino genere, ‘hi’ et ‘hae optimates’, et neutro ‘haec
760obtimatia’; genetiuo, ‘horum’ et ‘harum’ et horum obtimatium, datiuo,
‘his obtimatibus’; accusatiuo masculinuo et feminino genere ‘hos’
et ‘has optimates’, et neutro ‘haec obtimata’ uel ‘obtimatia’; uocatiuo
masculino et feminino genere, ‘o obtimates’, et neutro, ‘‹o› obtimata’
uel ‘obtimatia’; ablatiuo, ‘ab his obtimatibus’.
8765∆. Quomodo declinatur nomen masculinum in‘‑ax’?M. Ita
declinatur: nominatiuo singulari, ‘hic Aiax’; genetiuo, ‘huius Aiacis’;
datiuo,|‘huic Aiaci’; accusatiuo, ‘hunc Aiacem’; uocatiuo, ‘o Aiax’; ablatiuo,
‘ab hoc Aiace’; et non habet pluralem numerum, quia proprium est.
∆. Quomodo declinatur nomen femininum in ‘‑ax’? M. Ita
770declinatur: nominatiuo singulari, ‘haec pax’; genetiuo, ‘huius pacis’,
et reliqua; et non habet pluralem numerum.
∆. Quomodo declinatur nomen commune trium generum
in ‘‑ax’? M. Ita declinatur: nominatiuo, ‘hic’ et ‘haec’ et ‘hoc rapax’;
genetiuo, ‘huius rapacis’ et reliqua; et pluraliter: nominatiuo
775masculino et feminino genere, ‘hi’ et ‘hae rapaces’, et neutro ‘haec
rapatia’ et reliqua. Ita declinantur ‘capax, locax’ et alia multa.
Critical apparatus
Gligerio Giammona: Gligerium Gballenium corr. Giammona 2016: balleniam Gh[e]ae Giammona: heae Gh[e]ae Giammona: heae Gsingulari G1: singulo Gaut in or G1: om. Gmercs (cf. infra ll. 616, 913) Giammonaaut monosillaba G1: ut monosillaba G] ut G; [ut] secl. Giammona 2016turris (cf. l. 291 A, l. 261 MOW) Giammona: terris Gturris corr. (cf. l. 291 A, l. 261 MOW) Giammona 2016: terris Gbeluis scil. peluis, cf. Smaragd. 85, 324 M G1: om. Gterminationes Giammona: terminationem G‑ercs G1: ers Gebdomadis G1: ebdamadis Gceriuma scil. ‘celeuma’ teriuma fort. ex theorema toriuma scil. toreuma uel in an suppl. Giammona: om. Gcommune Giammona: communi Ghoc G1: om. Gglans G1: gcans Get haec G1: om. Garcs Giammona: ars Gancs G1: ans Glancs G1: lans GRachielis G1: Rachaelis Gpenten scil. pecten cf. infra l. 822 M suppl. Giammona: om. Gmiles Giammona: milos Gteres (cf. infra l. 854) Giammona: tres GM. G1: om. Gcaeleps scil. celebs, cf. infra l. 906 ir Giammona: is Gmensis intellige messis GIIIIor Giammona: IIIIa Ghic Giammona: haec Gfulgor suppl. Giammona: om. Gterribulior G1: terribulor G[c]ros (cf. infra ll. 1008-1009) Giammona 2016: cros Gturtur f. tuntur legitur GV Giammona: IIIa Gvirtus Giammona: iustus GQuot genera inueniuntur in ‘‑us’? M. Unum genus, id est neutrum, ut ‘hoc ius huius iuris’.] cf. infra ll. 1087-1091 et hoc G1: om. Gatrox scil. atrux, cf. l. 557 A I id G1: id Gistas terminationes G1: istasunterminationes Gceriuma scil. ceroma teriuma toriuma scil. toreuma Gcaeliuma scil. celeuma onoma Giammona: anoma Gcorripiuntur suppl. Giammona: corripiunt Gait Giammona: at G fort. delendum, sed cf. Char. 24, 19-26; Prisc. ars 5, 10, 9, ubi alia nomina propria in ‑al inveniuntur Giammonaanimal G1: hannibmal Go animalia G1: om. Gnominatiuo G1: nominatiuum masculinum Gfarr[a]es Giammona: farraes Ghaec G1: om. Gparem suppl. Giammona: par GM. G1: om. Guoluntas Giammona: uolantas Gab hoc suppl. Giammona: om. Go suppl. Giammona: om. GAiace Giammona: Aicae Glocax scil. loquax G