Ars Ambian. rec. G 4, 29 - 4, 38
429Indeclinabila sunt nomina quae exeunt in ‘‑i’, quamuis
920inueniuntur pauci casus, ut diximus.
30∆. Quomodo declinatur nomen masculinum in ‘‑il’?
M. Ita declinatur: nominatiuo singulari, ‘hic uigil’; genetiuo, ‘huius
uigilis’ et reliqua; et pluraliter: nominatiuo, ‘hi uigiles’; genetiuo,
‘horum uigilium’ et reliqua.
925∆. Quomodo declinatur nomen femininum in ‘‑il’? M. ‹Ita›
declinatur: nominatiuo singulari, ‘haec Tanchil’; genetiuo, ‘huius Tanchilis’
et reliqua; et non habet pluralem numerum quia proprium est.
∆. Quomodo declinatur nomen commune duorum generum in
‘‑il’? M. Nominatiuo singulari, ‘hic’ et ‘haec mugil’; genetiuo, ‘huius mugilis’|
930et reliqua; et pluraliter: nominatiuo, ‹‘hi’ et› ‘hae mugiles’; genetiuo, ‘horum’
et ‘harum mugilum’ uel ‘mugilium’; datiuo, ‘his mugilibus’ et reliqua.
31∆. Quomodo declinatur nomen femininum in ‘‑ir’? ‘‹Ir›’
arcum caeli significat uel deam, ut est nominatiuo singulari ‘haec
Ir, huius Iris’ et reliqua, ut dicit Virgilius: “Misit Irim de caelo
935Saturnia Iuno”; et non habet pluralem numerum. Quando uero
medietatem palmae significat, indeclinabile est et neutri generis.
∆. Quomodo declinatur nomen neutrum in ‘‑ir’? M. Ita
declinatur: nominatiuo singulari, ‘hoc Gradir’; genetiuo, ‘huius
Gradiris’ et reliqua; id est nomen ciuitatis et non habet pluralem
940numerum quia proprium est.
∆. Quomodo declinatur nomen commune duorum generum
in ‘‑ir’? M. Ita declinatur: nominatiuo singulari, ‘hic’ et ‘haec martyr’;
genetiuo, ‘huius martyris’ et reliqua; et pluraliter: nominatiuo, ‘hi’ et
‘hae [mar]martyres’; genetiuo, ‘horum’ et ‘harum martyrum’ et reliqua.
945
32945∆. Quo modo declinatur nomen ‹masculinum› in‘‑is’? M. Ita
declinatur: nominatiuo singulari, ‘hic panis’; genetiuo, ‘huius panis’ et
reliqua; et pluraliter: nominatiuo, ‘hi panes’; genetiuo, ‘horum panum’.
∆. Quomodo declinatur nomen commune duorum generum
in ‘‑is’? M. Ita declinatur: nominatiuo singulari, ‘hic’ et ‘haec omnis’;
950genetiuo, ‘huius omnis’; et pluraliter: nominatiuo,| ‘hi’ et ‘hae omnes’;
genetiuo, ‘horum’ et ‘harum omnium’.
33∆. Quomodo declinatur nomen masculinum in ‘‑ix’?
M. Ita declinatur: nominatiuo singulari, ‘hic calix, huius calicis’; et
pluraliter: ‹nominatiuo›, ‘hi calices’; genetiuo, ‘horum calicum’ et reliqua.
955∆. Quomodo declinatur nomen femininum in ‘‑ix’? M. Ita
declinatur: nominatiuo singulari, ‘haec pix, huius picis’; et pluraliter:
‹nominatiuo›, ‘hae pices’; genetiuo, ‘harum picium’ et reliqua.
∆. Quomodo declinatur nomen commune trium generum
in ‘‑ix’? M. Ita declinatur: nominatiuo singulari, ‘hic’ et ‘haec’ et
960‘hoc felix, huius felicis’; et pluraliter: nominatiuo ‹masculino et
feminino genere› ‘hi’ et ‘hae felices’, et neutro, ‘haec felicia’; genetiuo,
‘horum’ et ‘harum’ et ‘horum felicium’.
34∆. Quomodo declinatur nomen femininum in ‘‑ips’?
M. Ita declinatur: nominatiuo singulari, ‘haec artrips’; genetiuo,
965‘huius artripitricis’ et reliqua; et pluraliter: ‹nominatiuo,› ‘hae
artripitrices’; genetiuo, ‘harum artipitricum’ et reliqua.
35∆. Quomodo declinatur nomen incerti generi in
‘‑irps’? M. Ita declinatur: nominatiuo singularis, ‘hic’ uel ‘haec
stirps’; genetiuo, ‘huius stirpis’ et reliqua; et pluraliter: nominatiuo,
970‘hi’ uel ‘hae stirpes’; genetiuo, ‘horum’ uel ‘harum stirpium’ et reliqua.
36Et unum nomen indeclinabile inuenitur in‘‑it’, ut ‘hoc git’.
37∆. Quomodo declinatur nomen masculinum in ‘‑o’?
M. Ita declinatur: nominatiuo singulari, ‘hic Cato’; genetiuo, ‘huius
Catonis’; et non habet pluralem numerum quia proprium est.
975∆. Quomodo declinatur nomen commune duorum generum
in ‘‑o’? M. Ita declinatur: nominatiuo singulari, ‘hic’ et ‘haec
uirgo’; genetiuo, ‘huius uirginis’; et pluraliter: nominatiuo, ‘hi’ et ‘hae
uirgines’;| genetiuo, ‘horum’ et ‘harum uirginum’ et reliqua.
38∆. Quo modo declinatur nomen masculinum in‘‑ol’? M. Ita
980declinatur: nominatiuo singulari, ‘hic sol’; genetiuo, ‘huius solis’ et reliqua;
aliam significationem habet in plurali numero, id est ‘dies’ significat,
ut dicit Virgilius: “Ast soles ipsos dies nominamus in quibus sol
totum polum inluminat”. Apud ueteres ‘carmina’ significat, ut dicit
Virgilius: “nonnulli tamen ueterum ipsa carmina soles nominare,
985sicut Oratius in principio cuiusdam uoluminis taliter exorsus est:
“soles meos omni ecclesiae uestrae commendo id est ‘carmina’”.
Critical apparatus
Ita suppl. Giammona: om. Ghi et suppl. Giammona: om. GIr suppl. Giammona: om. GVirgilius G1: Virgilis Gmasculinum suppl. Giammona: om. Gnominatiuo suppl. Giammona: om. Gnominatiuo suppl. Giammona: om. Gin ‑ix M. ita declinatur G1: om. Gmasculino et feminino genere suppl. Giammona: om. Gartrips alibi non invenitur Giammonanominatiuo suppl. Giammona: om. Ghic uel G1: om. G